jueves, 4 de marzo de 2021

PARECE QUE LA PRIMAVERA ESTÁ CERCA.

Aún tenemos que encender la estufa por la noche y a la mañana pero hemos disfrutado de un fin de semana con temperaturas que nos permitió comer en la terraza y “lucir” ese blanco-nieve de brazos y piernas. Así que aprovechamos para hacer alguna caminata ya conocida como acercarnos hasta el mirador de Pontenovo-Navea y hasta el pueblo de Navea (ya os enseñamos alguna foto en el facebook CASARES ESTA VIVO), donde vimos que había bastante gente y casas muy bien reformadas y cuidadas (algo de lo que siempre nos alegramos). También se acercaron hasta Casares Rebeca y Jose (con la familia) y también Sophia y su familia, que de seguro echaba de menos volver a Casares.

NAI E FILLO NA CASA EN CASARES.
26/2/21.

FUMOS ANDANDO DENDE CASARES PERO PÓDESE
IR EN COCHE. 27/2/21.

VISTA DO RÍO BIBEI DENDE O MIRADOIRO PONTENOVO-NAVEA.
27/2/21.



DENDE O MIRADOIRO, AS ALDEAS DE PONTENOVO (XA
ABANDONADO) E NAVEA. 27/2/21.

EN NAVEA (TRIVES). 28/2/21.

MIRADOIRO QUE NON NOS ATREVIMOS A PISAR.
NAVEA, 28/2/21.

UN PAISANO DÍXONOS QUE NON ERA MOI SEGURO
ATRAVESALO ASÍ QUE LLE FIXEMOS CASO. NAVEA, 28/2/21.

DENDE CASARES TAMÉN SE PODE IR EN COCHE ATA
NAVEA PERO MELLOR CAMIÑANDO (SE NON HAI PRESA).
28/2/21.

AS VISTAS SON ESPECTACULARES. RÍO NAVEA. 28/2/21.

ZONA DE CASENANDO (GRACIÑAS A SILVIA E MANOLO
POLA INFORMACIÓN). HAI UNHAS CASAS MOI BONITAS
E BEN REFORMADAS, DA GUSTO VELAS. PARABÉNS ÓS SEUS
DONOS E VECIÑOS. NAVEA, 28/2/21.

GUSTÓUNOS ESTE RINCONCIÑO. NAVEA, 28/2/21.

Y sí, ya se acerca la primavera. Porque los árboles y plantas empiezan a despuntar y la hierba no para de crecer con este sol después de la lluvia que tanto daño ha hecho este año en el pueblo (los muros y casas caídas no han resistido ni el abandono ni las copiosas lluvias). Las fuentes están a rebosar y hasta sale agua de lugares donde no sabíamos que había riachuelos.

ALDEA ABANDONADA DA BALSADA, ONDE SÓ QUEDA 
EN PÉ UNHA CASA (E A DURAS PENAS).  27/2/21.

A BORREN COMO NUNCA DE AUGA.
27/2/21.

A MONTAÑA NON DEIXA DE BOTAR
AGUA EN CALQUERA SITIO. 28/2/21.

O NOSO CASARES E O RÍO BIBEI. 27/2/21.

CEREIXO EN FLOR EN NAVEA. 28/2/21.

FONTE DE NAVEA. 28/2/21.

Y como retificar es de sabios, tenemos que subsanar un error que os habíamos contado en una entrada anterior sobre el accidente sucedido en el Santo Tirso de 1942. Gracias a Sinda y Chiruka, sabemos que la barca accidentada no salió desde A Balsada sino de enfrente de Casares para volver a O Porto (donde hoy nos bañamos) con la gente que acudía a la fiesta. Cada vez vamos conociendo más datos sobre un hecho tan trágico que aún se recuerda en Casares y alrededores. Y es que hemos conseguido del Archivo Histórico de Lugo la sentencia de 1943 sobre aquel suceso, que nos aporta las identidades de los 12 fallecidos así como un resumen de lo ocurrido en aquel fatídico día 28 de enero …

Ó FONDO, ANTIGA BARCA EN CASARES (GRACIÑAS A SINDA
POLAS FOTOS EN BLANCO E NEGRO, AS MÁIS DIFÍCILES
DE CONSEGUIR E AS QUE GARDAN MÁIS HISTORIA DA ALDEA).



O ANO PASADO DESBROZANDO O CAMIÑO PARA
A ZONA DE BAÑO: O QUE ANTES LLE CHAMABAN
O PORTO. CASARES.

ANTIGAS BARCAS EN CASARES. IRÍAN NUNHA DE ESTAS
CANDO OCORREU O ACCIDENTE?. PARECENNOS MOI
PEQUENAS XA QUE MORRERON A LO MENOS IBAN MÁIS DE 
16 PERSOAS.

¿DE ONDE SAIRÍA A BARCA CONCRETAMENTE? HAI
QUE TER EN CONTA QUE NO 1942 AÍNDA NON ESTABA
O EMBALSE FEITO E O RÍO NON TIÑA NADA QUE 
VER CO QUE VEMOS AGORA. CASARES, ANO 2020.

CASARES, A ONDE ACUDÍAN OS VECIÑOS DOUTRAS
ALDEAS A FESTA DE SANTO TIRSO AQUEL 28 DE
XANEIRO DE 1942 (FOTO VERÁN 2020).


ANTES CHAMÁBANLLE A ESTE SITIO O PORTO, ONDE
SEMPRE NOS BAÑAMOS. CASARES, VERÁN DO 2020. 

 
NOTICIAS:

-AXUDAS PARA OS MONTES VECIÑAIS (QUE DEBERÍAMOS PEDIR):

https://www.campogalego.gal/convocadas-axudas-para-boa-gobernanza-de-montes-vecinais/

https://www.campogalego.gal/convocadas-axudas-para-prevencion-de-lumes-en-montes-vecinais-2/

-O IMPACTO DA MINERÍA ROMANA:

https://www.osil.info/o-impacto-da-mineria-aurifera-romana-na-paisaxe-do-noroeste-nun-proxecto-de-investigacion/

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lugo/2021/02/22/csic-estudia-500-minas-oro-romanas-os-ancares-courel/00031613997035110377292.htm

-TRASLADO DEL CENTRO DE OPERACIONES DE A CUENCA DEL SIL DE A RÚA A SALAMANCA:

https://www.laregion.es/articulo/valdeorras/rua-clama-traslado-centro-iberdrola/202102241208071008766.html

https://somoscomarca.es/queremos-denunciar-o-peche-quere-facer-do-centro-de-control/

-ALEGACIÓNS CONTRA OS PARQUES EÓLICOS E MOCIÓN DE CENSURA CONXUNTA EN O BARCO POR UN NOVO MODELO EÓLICO:

https://somoscomarca.es/o-barco-alega-en-contra-parque-eolico-prada/

https://diariodequiroga.wordpress.com/2021/02/20/500-alegacions-contra-eolicos-barjas/

https://www.osil.info/mocion-conxunta-do-psdeg-bng-e-riada-cidada-no-barco-por-un-novo-modelo-eolico-integral/

-AXUDAS PARA MERCAR, ALUGAR O REHABILITAR VIVENDA NO RURAL.

-EN CONTRUCCIÓN O NOVO CENTRO DE SAÚDE DE A RÚA.

-EN ESTUDIO LA UTILIZACIÓN DE PIZARRA PARA AHORRAR AGUA EN LA VIÑAS.

 

ACTIVIDADES:

-VOLVEN AS RUTAS GUIADAS EN TREVICA.  

-VOLVE O CINE ESTE FIN DE SEMANA EN A RÚA. 

-VOLVE O CINE EN O BARCO DA MAN DO CINECLUB GROUCHO MARX. 

-TEATRO O 7 DE MARZO EN TRIVES. 

-VOLVE O TEATRO EN O BARCO.  

-TALLERES ONLINE DESDE A RÚA EN MARZO. 



jueves, 11 de febrero de 2021

FINAL DUN RELATO E COMEZO DO ENTROIDO, ENTRUDIO, ANTROIDO, CARNAVAL…

Hoy acabamos con el relato “Casares e o Bibei” de José María López que os fuimos dejando por entregas durante estas semanas y que nos ha acercado y enseñado la historia de “nuestro” tan querido río Bibei y su entorno, muy desconocido al menos para nosotros. Desde aquí le volvemos a dar las gracias por su colaboración, esperando vernos nuevamente en unas circunstancias más idóneas para charlar sin tregua y deseándole toda la suerte en ese segundo libro que está de camino.

“Casares pervive, ao final do río, como unha última lembranza da veiga alta do Bibei pola súa localización cercana ao río. A distancia ao Bibei é a xusta para que as edificacións non sofreran polas crecidas. Sendo ladeiro, Casares está asentado nun lugar con menor inclinación, fronte a unha abertura en dirección sur-leste, por onde entran os raios da mañá desde os montes da Enciñeira. A aldea da Balsada, tan ligada e comentada neste blog, ten unha ubicación e un nome que a ligan indisolublemente ao Bibei e a un lugar de paso nun río difícil de pasar e hostil aos asentamentos sobre el fóra da súa zona glaciar. Casares permanece como unha singularidade no río polo seu enclavamento.

Mapa do IGN de 1942 coa localización da Balsada e de Casares.

Co Bibei a 250 metros sobre o nivel do mar, a 120 kilómetros do mar en liña recta e case tocando o Sil, Casares acaba por engadir ao río Bibei varias características que o fan tan rico. O clima continental toma aires mediterráneos, con veráns quentes (de día e de noite) e con xeadas moi escasas e febles en comparación co resto da cunca do Bibei. Abundan, así, prantas aromáticas que se dan menos no resto da ribeira do Bibei. Tamén son moi comúns árbores de folla peremne, como o loureiro, o hérbedo, as aciñeiras e a sobreira e a oliveira. Estas dúas últimas árbores merecen mención especial, pois dotaron a Casares de edificaciós, enxeños, ferramentas e oficios que veñen recollidos neste blog e que o fan único no río Bibei. As ribeiras de Mendoia, San Fiz e Barrio eran ricas (do lado do río de Casares, o mellor para o viñedo) en uva, e foron explotadas desde que os monxes de San Bréiximo Vello, na ribeira de Barrio, erixiron o mosteiro da Ribeira Sacra máis lonxe da Guarda. As vellas bodegas de Casares e a súa disposición son vestixios dunha cultura da vide que se extende por gran parte do Sil e do Miño.

Por último, a Casares tamén o fai especial estar ao pé da Serra das Cabanas, coroada polo Cerengo, que salva mil metros de desnivel co cauce do Sil en tan só tres kilómetros e medio. Faise moi doado cambiar de clima e de tipo de monte desde Casares. Na zona do Cerengo as entrañas da terra conteñen ouro, como nos lembran os vestixios mineiros nos concellos de Trives, Río e Ribas, e que en Casares é tan evidente a través da veciña Borrén. Os tamén veciños túnel de Montefurado e fortaleza da Cigadoña son parte histórica dunha intensa presencia romana e da extracción do preciado ouro.

Desde aquí quero agradecer a quen levan este blog a invitación que me deron para escribir estas liñas sobre Casares e o seu río, que tanto quero. Grazas tamén a quen adicastes un tempo a ler esto, gustáravos ou non o que escribín, xa que seguro que tedes interese e cariño por este marabilloso sitio que é Casares e que con tanto cariño se trata de coidar neste blog Casareños en la Emigración”.

Entramos en tiempos de Entroido, entrudio, antroido… (carnaval). Ya sabéis que yo no soy muy dado a disfrazarme aunque Laura siempre me acaba liando. Tradición que se ha perdido en muchos lugares de Galicia pero que se mantiene y guarda una profunda historia y cultura en otros pueblos sobre todo del interior (Viana do Bolo, Manzaneda, Vilariño de Conso, Verín, Xinzo, Laza, Chantada….), este año será muy diferente por culpa del Covid. Aquí os dejamos un interesante documental que grabó el músico vasco Kepa Junquera en el año 2019 titulado "MAR DE TERRA" que se puede ver gratis durante todo este mes de febrero. Además os dejamos un interesante artículo publicado en EL PERIÓDICO O SIL que cada año le dedica un monográfico a esta tradición tan especial y podéis seguir online las IX XORNADAS SOBRE O ENTROIDO EN GALIZA que cada año realiza a Sociedade Antropolóxica Galega. Non perder a tradición dunha mascarada ou disfrace.


https://www.osil.info/carlos-ares-aborda-as-semellanzas-do-entroido-ourensan-co-do-brasil-colonial-nunhas-xornadas-virtuais/

DOCES TÍPICOS DO ENTROIDO GALEGO:
ORELLAS, FILLOAS, ROSQUILLAS...
ANO 2020, CASARES.

CASA "OS DA CARRETERA. FOTOS FACILITADAS
POR SINDA (NON SABEMOS QUEN É QUEN...).


AQUÍ SÓ RECOÑECEMOS A SILVIA.


SILVIA E LAURA, DA CASA DOS DA CARRETERA.

DANI, O FILLO DE SINDA, CASA "DOS DA 
CARRETERA OU OS DE CLEMENTE". CASARES

NON SABEMOS QUÉN ESTÁ DETRÁS DE 
ESTE DISFRACE. 

DANI AÍNDA QUE ESTA FOTO DEBEU
SER POLO VERÁN... NO ENTROIDO NON SE PODE
ESTAR SEN ABRIGO EN CASARES...

NÓS, CREO QUE FAI UN PAR DE ANOS.

GÚSTANOS MOITO ESTE DISFRACE.

EU O ANO PASADO EN CASARES.

EN SAN CLODIO O ANO PASADO (AÍNDA QUE CHEGAMOS
TARDE).

O ESPECIAL DO ENTROIDO DO 
PERIÓDICO O SIL
https://www.osil.info/a-revista-entroido-en-galicia-2021-que-edita-o-periodico-o-sil-xa-esta-na-rua/

LAURA O ANO PASADO, EN SAN CLODIO.

NOTICIAS:

-O XEOLÓGO DANI BALLESTEROS FÁLANOS DAS COVAS DO XEOPARQUE MONTAÑAS DO COUREL.

-A TRADICIÓN DA FEIRA DE QUIROGA.

-NOVA SINALIZACIÓN DO CAMIÑO DE INVERNO EN QUIROGA.

-ENTREVISTA A ANTONIO FDEZ. DE ENXOGATE DE QUIROGA.

-OS ENCOROS DA NOSA ZONA, Ó 90% DA SÚA CAPACIDADE.

-SE ANTES A INVASIÓN FORON OS ENCOROS, AGORA VEÑEN OS EÓLICOS:

https://praza.gal/economia/o-goberno-de-noruega-irrompe-con-forza-no-mercado-eolico-galego-dez-anos-despois-do-veto-da-xunta-a-participacion-publica

https://www.elprogreso.es/articulo/ribeira-sacra/colectivo-deo-courel-rechaza-plan-eolico-respalda-firma-noruega/202102101205181485357.html

https://www.laregion.es/articulo/valdeorras/comision-europea-revisara-queja-parques-eolicos/202102102205091005455.html

-FORMADA A PLATAFORMA “BERRO POLO RURAL”:

https://praza.gal/acontece/berro-polo-ensino-no-rural-galiza-e-moito-mais-que-sete-cidades

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/folgoso-do-courel/2021/02/07/anpa-courel-une-tres-plataforma-educacion-medio-rural/0003_202102M7C5994.htm

 

jueves, 4 de febrero de 2021

UN RECUERDO DEL SANTO TIRSO.

Historia que nos está dejando el profesor y escritor José María Perez titulada “Casares e o Bibei”, al que le seguimos agradeciendo su colaboración. Gracias a este relato, podemos conocer algo mejor “nuestro” río, tan desconocido en muchos aspectos:

“O Bibei en Casares é unha mestura das augas de moitos ríos e montañas. É reconfortante pensar, na miña opinión, que a auga que vemos pasar baixo a aldea (hoxe en remanso) xerou tanta electricidade sen contaminar a atmosfera. Máis de un billón de litros pasan baixo Casares cada ano e contribuíron a xerar enerxía eléctrica de maneira limpa. É para sentir orgullo do río.

Ao norte do Invernadoiro e no leste da Serra de Queixa sitúanse o nacemento do Conso e do seu afluente Cenza. O Conso baixa por Chandrexa e rodea o Castelo de Cerveira (montaña no centro da imaxe da esquerda), no cuxo cumio sitúase unha fortaleza romana no medio da serra. O Cenza aliméntase das augas das enormes chairas na zona leste da Serra de Queixa, chea de mananciais e lagorzas que propiciaron durante séculos pastos e augas peremnes para o gando ovino e caprino dos concellos limítrofes (imaxe da dereita) e que seguen a ser un lugar de descanso de aves migratorias. Ata non hai moito e desde tempos inmemoriais xuntábanse nesta zona miles de cabezas de cabras e ovellas, que se recollían nos numerosos curros presentes. Ambos ríos xúntanse na vila de Vilariño de Conso, enclavada nun gran val similar ao do Camba. O val do Conso, moi aberto e apto para ser traballado (case 15 kilómetros de río a un 1% de pendente media), ten esa configuración desde Entrecinsa ata a xunta co Bibei onde este se pasaba en barca, en Bolado.

Algo que fai excepcional e único a Casares é a súa ubicación. No seu curso alto o río Bibei acomódase sobre unha ribeira amable e aberta, preparada polo paso dos xeos dos antigos glaciares. Pradorramisquedo e Porto aséntanse sobre o mesmo cauce do río, en chairas extensas onde a baixada ao val do aire denso e frío en noites de xeada pode poñer os termómetros a -20ºC xusto antes da saída do sol.

Por baixo de Pías o río empeza a tomar a forma que ten en Casares e que comparte en tantos lugares co Sil: ribeiras moi ladeiras polas que vai encaixonado, primeiro entre granito e, a partir do Santuario das Ermitas, cada vez con máis pizarra. Esta orografía fai que ningún pobo fose erixido ao pé do río nesta zona, agás a aldea do Bao (O Bolo), lugar onde se pasaba o río en barca, e as aldeas de Viana do Bolo preto da desembocadura do Conso no Bibei.

Antes do asolagamento co encoro do Bao, existían dúas localidades de Viana que tiñan certa semellanza ao asentamento de Porto. Os seus nomes eran San Romao e Bolado, estaban sobre o Bibei e localizábanse preto da xunta co Conso, nun dos escasísimos lugares fóra da zona alta onde a ribeira do río Bibei suavizaba a súa pendente. Cómo non, por Bolado había tamén un paso en barca do río, a semellanza do que ocurre en Casares.

Neste mapa do IGN de 1941 apréciase un relevo máis suave na ribeira do Bibei na súa xunta co Conso, onde a construcción do Bao deixou San Romao e Bolado baixo as augas. A aldea veciña de Santa Marta era máis grande das tres e estaba a pé do río Conso nun vao do río. Pertencía tamén a Viana do Bolo e correu a mesma sorte”.

Como ya sabéis este año no se pudo celebrar, el último fin de semana de enero, la fiesta del Santo Tirso, patrón de Casares. De todas maneras nada tiene que ver lo que se hacía los últimos años con lo que se celebraba en el pasado, cuando el pueblo era un hervidero de gente y las casas estaban llenas de vida. Los recuerdos que tiene mi madre, o Sinda o cualquiera de vosotros que lo haya vivido desde niño, no es nada comparable a lo que se celebraba ahora, donde la mayoría de la gente viene a misa y se va, no volviendo hasta el año siguiente en muchos casos. Os dejamos algunas fotos para recordar aquellos tiempos de fiesta, cuando las casas aún no estaban abandonadas ni arruinadas y hasta venía muchísima gente de otras aldeas cercanas. Como siempre un recuerdo para aquellos que perdieron la vida en aquel fatídico accidente de 1942 cruzando el río Bibei desde A Balsada (hoy ya deshabitada) solo para difrutar de las fiestas de Santo Tirso.

NOTICIA APARECIDA NA "VOZ DE GALICIA" NO ANO 1992.
(CEDIDO POR LUIS E CHIRUKA).

A BALSADA, DE ONDE SAIU A BARCA E MORRERON
AFOGADAS 38 PERSOAS NO ANO 1942 (FOTO CEDIDA
POR MARU E CAROL).

A BALSADA NA ACTUALIDADE. ANO 2020.

CLEMENTE, ALBINO, BELISARIO DELANTE DOS
MUSICOS-O FILLO DE MERCEDES, GELINES E M.JOSE.  

                                     




CARTEIS FACILITADOS POR CHIRUKA
E LUIS.


NA CASA DA MIÑA NAI: JOSE MARI, MEU IRMÁN JORGE,
MEU PAI, XURXO ...


OS MÙSICOS, SEMPRE MOI IMPORTANTES.

O TÍO DE MARU CARGANDO AS BOMBAS. 









NOTICIAS:

-NOVA WEB CREADA PARA SALVAR AS MONTAÑAS DE TREVINCA.

-UNA EMPRESA BUSCA TERRENOS EN QUIROGA PARA UN PARQUE EÓLICO.

-A PROTESTA POLO TRANSPORTE ESCOLAR DE FOLSGOSO DO COUREL CHEGA Ó PARLAMENTO EUROPEO:

http://xornaldelemos.gal/sociedade/27863-as-queixas-do-transporte-escolar-no-courel-chegan-a-comision-de-peticions-europea/

https://www.elprogreso.es/articulo/ribeira-sacra/quejas-contratacion-transporte-escolar-courel-llegan-eurocamara/202102032028151484175.html

-AS VÍAS ROMANAS E A PONTE BIBEI NUN DOCUMENTAL (E MOI INTEREESANTE).

-CONCURSO DE DEBUXO ARREDOR DA FIGURA DE CASTELAO.

-CONSEGUIDO O MÍNIMO PARA RODAR O DOCUMENTAL "CIUDAD DE LA SELVA" SOBRE A GUERRILLA ANTIFRANQUISSTA EN CASAIO, EMPEZA A SEGUNDA PARTE PARA TER MÁIS FONDOS.

-A RÚA MEJORARÁ EL ENTORNO DO AGUILLÓN.

 

GENTE QUE NOS VISITA.

 A veces las redes sociales sirven para algo y el caso que os vamos a contar no nos deja de sorprender. Hace unas semanas recibimos unos men...